5/8/08

MONG MỘT NGÀY



Thơ của Ngô Mai Phong

Một ngày...
đường phố chỉ có xe đạp và người đi bộ
Lão bán cáy rong lại về

men theo giấc ngủ trưa


Vách núi Bài Thơ âm âm
tiếng vọng của đầu máy hơi nước

Mùi mồ hôi đá

Chim ó chao phơi lụa ngang chiều

Không nhìn thấy trên tường
những đám mây lừa mị

Một ngày
điện thoại cứng đờ như con cá chết

Mở lại chồng sách vàng ố
không phải nghĩ đến tiền.

Giấc mơ. Tranh của Alexander Jakovlev (Nga)
http://www.arthit.ru/landscapes/0060/0060-landscapes-2.html

4/8/08

KHẢO DỊ "MƯỜI LẺ MỘT ĐÊM"



Đọc "Mười lẻ một đêm" của Hồ Anh Thái đã lâu và rất khoái lối viết châm biếm hài hước của bác này. Nhưng khi đọc đoạn bác ấy mô tả tật xấu của các giáo sư tiến sĩ đầu ngành thì đâm ra bán tín bán nghi. Không lẽ họ lại xấu xí như vậy? Hỏi nhà văn thực hư thế nào, thì anh đáp: "Thật hết, ta chỉ chép lại cuộc sống mà thôi".

Cách đây mươi hôm thì mục kích sở thị hiện tượng này.

Tôi đi dự hội nghị khoa học ở một nước Bắc Âu. Toàn những giáo sư tiến sĩ đầu ngành đến từ nhiều nước trên thế giới.

Có một vị được dân trong nghề coi là "đại tổ sư" của ngành. Ông làm hiệu trưởng một trường đại học đã 40 năm nay, là thầy của khá nhiều người thầy. Vì là "đại tổ sư" nên không có chuyện về hưu, ông vẫn ở lại trường và người ta phải nghĩ ra một chức vụ dành riêng cho ông: Chủ tịch trường.

Ông có bài phát biểu tại một phiên họp trong khuôn khổ hội nghị do một vị nữ tiến sĩ-học trò của ông - chủ trì. Vì tiếng tăm của ông, nên phiên họp thu hút được khá đông cử toạ. Hình như biết rõ tính ông, nên cô xếp ông phát biểu thứ hai.

Phiên họp khai mạc lúc 14 giờ, nhưng chừng 20 phút sau, khi diễn giả đầu tiên đã thuyết trình được 2/3 bài phát biểu, vị "đại tổ sư" mới tới. Ông kéo ghế nặng nề ngồi xuống. Diễn giả số 1 ngừng nói, ra một cử chỉ kính cẩn chào ông.

Rồi diễn giả số 1 lại nói tiếp. Được vài phút thì tiếng chuông điện thoại vang lên. Lảnh lót, trêu ngươi, khó chịu. Diễn giả đưa mắt đảo khắp khán phòng và thấy vị "đại tổ sư" lục tục thò tay vào túi áo complet, rút ra một cái Nokia to tướng, nhấn nút và bình thản "allo".

Diễn giả im lặng để vị "đại tổ sư" nói chuyện. Cử toạ nhớn nhác nhìn nhau. Chỉ khi ông gọi điện xong, diễn giả mới phát biểu tiếp.

Sau phần thảo luận bản báo cáo thứ nhất, đến lượt giáo sư khả kính diễn thuyết. Cô tiến sĩ-học trò rụt rè mời ông lên diễn đàn với thái độ trân trọng.

Nhưng ông không lên. Ông vẫn ngồi nguyên ở chỗ của mình và nói vọng lên. Khốn khổ cho cử toạ phải căng tai ra để nghe ông nói.

Phải thừa nhận đó là một bài báo cáo hay, có nhiều thông tin mới, với sự phân tích và nâng tầm vấn đề ở mức độ bậc thầy. Mọi người nghe ông và quên đi sự khó chịu về tiếng chuông điện thoại ban nãy.

Ông nói xong, cử toạ vỗ tay. Rồi người ta chất vấn ông, ông trả lời rành mạch từng câu một. Sau đó là giải lao.

Diễn giả thứ ba cũng phải chịu tiếng chuông điện thoại của ông vô tư vang lên. Tuyệt nhiên không một ai dám nhắc ông tắt điện thoại. Tuyệt nhiên không một ai dám đề nghị ông ra ngoài để đàm đạo. Ông cứ ung dung hưởng sự ưu tiên đặc biệt mà cử toạ dành cho.

Khi diễn giả thứ tư vừa bắt đầu bài diễn thuyết, thì ông kéo ghế lục tục đứng dậy. Ông đi ra ngoài. Chừng 5 phút sau quay trở lại. Không ít người nhận ra một mảng quần phía trước của ông bị ướt đẫm. Nhưng tất cả vờ như không nhìn thấy gì.

Liên tưởng đến "Mười lẻ một đêm" của Hồ Anh Thái, thì có vị giáo sư không kiềm chế được sự bài tiết của mình. Nhưng rất có thể vị "đại tổ sư" bị nước té vào trong lúc rửa tay thì sao???

Đem chuyện trên tám nhà văn: "Đọc truyện của bác đã khiếp. Nay tận mắt chứng kiến, mà lại là giáo sư Tây mới kinh. Hoá ra đây là hiện tượng toàn cầu à?". Nhà văn nói: "Ở đâu cũng vậy mà!". Rồi anh bổ sung: "Đến tuổi ấy thì nên nhốt mình ở nhà. Không nên hoang tưởng nghĩ rằng mình đẹp mình uyên bác. Thế đáng thương lắm".

Bìa sách "Mười lẻ một đêm"

3/8/08

HÀ LINH - CA SĨ HÁT CHO AI?


Hà Linh giành được chiếc vé của Hội đồng Nghệ thuật để vào vòng 2 của Sao Mai Điểm hẹn 2008. Điều đó chẳng có gì là ngạc nhiên, bởi vì cô xứng đáng được như vậy.

Tại live show thứ 5 của SMĐH và là live show đầu tiên của vòng 2 cô chọn bài thoải mái hơn, sau khi phải cố gắng gò mình thể hiện bài khó để lấy lòng của HĐNT. Một bản pop ballad "Nuối tiếc" của Hồ Hoài Anh và bản dân gian đương đại "Hát một ngày mới" của Lê Minh Sơn. Ý tưởng của cô là "hát một bài cho khán giả", còn bài kia hát cho HĐNT.

Nhưng ý tưởng đó của cô bị các thành viên trong HĐNT đập cho tơi tả. Họ muốn cô phải trung thành với dòng dân gian đương đại, phải hát những bài thể hiện đẳng cấp, những bài hát có trình độ thẩm mĩ cao.

Cá nhân tôi thấy Hà Linh hát "Nuối tiếc" rất hay. Cô xử lý, pha mầu, ngân nga, phiêu linh rất hợp lý. Rõ ràng là một bài hát nghe rất sâu lắng, tình cảm và được thể hiện bằng một giọng hát có nghề.

Bài "Hát một ngày mới" cô hát còn hay hơn, vì phù hợp với sở trường của cô. Cá nhân tôi thấy bài này cô hát còn hay hơn cả Thanh Lam khi lần đầu trình bày trong "Bài hát Việt" cách đây vài năm. Hà Linh thể hiện "Hát một ngày mới" thanh thoát hơn, tiết chế đủ độ để khán giả cảm thấy vẻ đẹp của bài hát, chứ không hú hét hù doạ như Thanh Lam (Còn nhớ hồi đó diễn đàn Tathy đã bàn tán rất sôi nổi về bài "chim sẻ xù lông" này).

Những động tác mà theo lời của NS Ngọc Châu là "đi lên đi xuống, quay dọc quay ngang", tôi lại thấy rất hợp lý, rất tình và rất lẳng.



Ồ, mà tại sao cứ bắt người ta phải thể hiện đẳng cấp với thẩm mỹ cao và đi trên một con đường nhỉ? Hà Linh còn rất trẻ, cô có quyền khám phá và sáng tạo chứ? Cứ trung thành với dòng dân gian đương đại thì chẳng mấy chốc mà số lượng khán giả nghe cô sẽ đếm được trên đầu ngón tay.

Bản thân Thanh Lam đạt được thành công và vị trí như ngày hôm nay cũng đã trải qua rất nhiều thử nghiệm. Những bản pop ngọt ngào như "Chia tay hoàng hôn", "Hoa tím ngoài sân"... chẳng đã mang lại thành công và khán giả cho cô đấy sao?

Vậy thì chẳng nên bắt Hà Linh cứ phải gò mình vào dòng nhạc mà riêng các thành viên trong HĐNT muốn. Tôi thừa nhận là Hà Linh đã hát rất tốt các ca khúc dân gian đương đại. Nhưng cô hát pop-ballad cũng rất hay và nên hát nhiều những ca khúc như vậy.

Ca sĩ phải hát cho công chúng nghe, chứ không thể đóng khung trong những thứ mà chỉ một vài người thích.

Ảnh: Hà Linh tại Sao Mai 2007
Nguồn: VietnamNet
http://saomai.vietnamnet.vn/tintuc/2007/07/719347/

27/7/08

CẢNH SÁT VÀ KẺ MÓC TÚI



Đến gần lối vào cổng của Bảo tàng Vasa ở Stockholm, tôi thấy một đoàn người dài xếp hàng. Hai viên cảnh sát đứng ở đầu hàng chăm chú hỏi han từng người rồi mới lần lượt cho họ vào.

Đột nhiên dấy lên một cảm giác lo lắng và bất an vô cớ.

Mấy phút sau rồi cũng đến lượt tôi. Một viên cảnh sát hỏi bằng tiếng Anh: "Anh từ đâu đến đây?".

- Việt Nam! - tôi đáp.

- Ồ thế à? Chúng tôi lại không có bản tiếng Việt. Anh biết tiếng Anh chứ?

- Thì chúng ta đang nói chuyện bằng tiếng Anh mà.

- À, đúng rồi. Anh cầm lấy cái này.

Viên cảnh sát đưa cho tôi một mảnh bìa nhỏ màu đỏ tươi khổ 9 x 6 cm. Trên đó in dòng chữ màu đen rất bắt mắt "Watch out for pick-pockets!" (Hãy coi chừng bọn móc túi).

Tôi cười xòa nhẹ nhõm. Hóa ra là như vậy! Và tôi cảm ơn viên cảnh sát.

Anh ta cũng cười và vỗ vai tôi: "Enjoy your stay in Stockholm".

Tôi đi vào trong và đọc kỹ mảnh bìa. Nguyên văn lời cảnh báo như sau:

Information from the CityPolice and city in cooperetion

WATCH OUT FOR PICK-POCKETS!

For your safety and pleasant stay in Stockholm City.

* Keep your handbag closed and in front of you.

* Keep your wallet in an inside pocket in your jacket.

Citypolisen


Tạm dịch như sau:
"Thông tin chung của Cảnh sát thành phố và Thành phố
HÃY COI CHỪNG BỌN MÓC TÚI
Để bạn được an toàn và có thời gian lưu lại thú vị tại Stockholm
* Hãy giữ túi xách gần mình và trước mặt mình
* Hãy để ví ở túi trong của áo khoác
Cảnh sát thành phố"

Tôi đã từng thấy những dòng cảnh báo "Hãy cẩn thận với bọn móc túi" ở một số nước. Nhưng chưa bao giờ thấy chuyện cảnh sát ân cần nhắc nhở từng người một như ở đây.


Tự hỏi tại sao họ lại phải tốn công tốn sức như vậy? Sao không làm một cái bảng cảnh báo, hay một cái gì đó đại loại như vậy?

Rồi tự trả lời: Làm như thế này NGƯỜI hơn.

Ảnh chỉ có tính chất minh họa.

19/7/08

BỎ CHƠI CỜ



Sáng thứ Bảy, định ngủ nướng thì chuông điện thoại vang lên. Cố phớt lờ mà nó cứ réo một cách đầy kiên nhẫn. Đành phải trả lời.

Đầu dây đằng kia là ông anh. Đang định mắng thì rụt lại vì thấy giọng bác vui quá đỗi: "Thứ bảy trời rất đẹp, cậu đang làm gì?". "Em đang ngủ, còn anh?". "Chán cậu thật, dậy đi. Đời có mấy tí mà cứ ngủ mãi thế?". "Kể cả ngày mai đời có chấm dứt thì hôm nay cũng vẫn cần phải ngủ anh ạ. Cả tuần mới có một ngày thứ bảy để em ngủ bù mà bác lại quấy quả thế!".

"Thôi dậy đi cậu". "Vầng, em dậy rồi. Thế bác đang làm gì?"

- Anh vừa vẽ xong một bức tranh. Rất tâm đắc!

- Ra thế. Vì bức tranh mà bác nỡ đánh thức em dậy. Thôi được rồi, bác nói đi, bức tranh như thế nào?

- Tôi vẽ những bông sen sắp tàn.

- Oái, sen đang đúng vào mùa, bác lại vẽ sen tàn là thế nào.

- Đúng là cậu chả biết gì. Sen đang mùa, nở tưng bừng, nhưng mà thứ rực rỡ ấy chả có triết lý gì. Tôi vẽ sen đang tàn với những gương sen chứa những hạt sen rất mẩy, nó sắp nứt, và từ đó những hạt sen sẽ rơi ra. Nó tàn, nhưng mà cống hiến cho đời hạt, là biểu tượng cho sự sinh sôi, cậu hiểu chưa?

- À, vâng, thế thì em hiểu rồi. Ai mà nghĩ được như bác, chắc cũng phải sống thêm vài chục năm nữa sang tuổi ngoài năm mươi mới biết được như thế. Dạo này bác không làm thơ nữa à?

- Có chứ. Không làm thơ thì anh sống thế nào được.

- Thế có bài nào hay gửi cho em đọc nhá.

- Được rồi.

- Thế dạo này anh không chơi cờ nữa à.

- Không, anh bỏ chơi cờ lâu rồi. Cậu có biết câu này không? "Gia trung hữu kỳ, nam tử tắc suy. Gia trung hữu cầm, nữ tử tắc dâm"...

- Nghĩa là...

- Nghĩa là trong gia đình có bàn cờ, con trai sẽ hư, trong gia đình có cây đàn, con gái sẽ dâm loạn...

- Oái. Lại đến nước thế cơ à?

- Cậu cứ ngẫm mà xem. Trẻ con xem bố đánh cờ từ bé, tính ăn thua nhiễm vào, hư lúc nào không hay. Con gái từ bé đã mê đàn địch, lãng mạn không phải lối, rồi cũng trai gái sớm. Các cụ dạy thế cấm có sai.

- Nhà bác có cả con gái lẫn con trai. Đàn thì em không thấy, nhưng bàn cờ thì trước cũng có, nên bác quyết vất đi ạ?

- Phải, đúng thế đấy.

18/7/08

THÔNG ĐIỆP TỪ ĐẠI CHIẾN XÍCH BÍCH



Hoành tráng, hào khí, bi hùng... phần một của "Đại chiến Xích Bích" (ĐCXB) mang lại cảm xúc dồn dập từ đầu cho đến phút cuối.

Ấn tượng Xích Bích

Đạo diễn Ngô Vũ Sâm đã chọn những đoạn sông cực đẹp, dãy núi hùng vĩ để dựng phim. Hình sông thế núi, đoàn chiến thuyền của Tào Tháo và doanh trại của quân Đông Ngô cờ xí rợp trời tạo nên những cảnh phim ấn tượng. Trận Xích Bích lừng lẫy mà bạn đọc từng biết qua tiểu thuyết lịch sử nổi tiếng của La Quán Trung được tái hiện sống động, thoả mãn cảm xúc thẩm mỹ của khán giả, đặc biệt là đối với những ai yêu thích tác phẩm "Tam quốc chí".

Tác giả kịch bản đã cắt cúp một số sự kiện thuộc các giai đoạn khác nhau, xa về không gian và thời gian trong tiểu thuyết lịch sử để gom lại làm một ở ĐCXB. Triệu Tử Long một mình cứu ấu chúa ở Đương Dương là một trong những câu chuyện hấp dẫn nhất của "Tam quốc chí" tất nhiên không thể loại trừ. Nhiều chiêu kiếm, đường thương xuất sắc của Triệu Tử Long (Hồ Quân) làm hài lòng bất cứ khán giả nào dù khó tính nhất. Quan Vân Trường, Trương Phi xuất hiện với những pha sử đao tuyệt đẹp, võ công phi phàm. Trận pháp Bát quái rất khó hình dung trong tiểu thuyết đã được dàn dựng rất công phu, và đây là cảnh quay chiến trận ác liệt và hoành tráng nhất của phần một.

Nhân vật Chu Du của ĐCXB cũng được xây dựng với hình ảnh mới. Vị đại đô đốc - người hùng thực sự của trận chiến Xích Bích không thể là đứa trẻ con cho Gia Cát Lượng dắt mũi, không phải là kẻ ích kỷ, hẹp hòi và ghen tị với Khổng Minh đến nỗi ức quá mà chết như trong tiểu thuyết. Chu Du (Lương Triều Vỹ) là bậc nho nhã, giỏi âm luật, tinh thông võ nghệ và là thiên tài về dụng binh.

Chu Du thông minh và quyết đoán, hiểu người và hiểu mình, hào hoa và hào hiệp, là vị đại tướng chủ động hoàn toàn trong trận chiến chống 80 vạn quân Tào. Dưới bàn tay của Ngô Vũ Sâm, Chu Du có phần nhỉnh hơn Khổng Minh một bậc và đó chính là điểm rất thuyết phục vì gần với chính sử, khác với lối thần thánh hoá Khổng Minh của dã sử.

Thông điệp Xích Bích

Các trận chiến trong ĐCXB đều tàn khốc, thây người ngã như thác đổ. Quân Tào chém giết quân Thục rất tàn bạo, quân Ngô băm nát quân Tào trong trận Bát quái. Hàng vạn người lính ra trận chỉ để phục vụ dục vọng cá nhân của một người. Họ chỉ là trò chơi của một người thích chơi trò chiến tranh. Tào Tháo có âm mưu và dã tâm riêng, nhưng bên ngoài vẫn giương ngọn cờ giúp Hán Hiến Đế thống nhất ba nước.

Trong phim "Kiến Long Tá Giáp" về thời Tam Quốc đang trình chiếu cũng có chi tiết nêu bản chất của chiến tranh. Tào Tháo đưa cháu nội Tào Anh lược trận ở Đương Dương, Triệu Tử Long oai dũng chém giết quân Tào. Tào Tháo quay sang đứa cháu gái còn nhỏ tuổi, nói: "Tất cả những con người dưới kia là các quân cờ của cháu. Cháu hãy nhớ lấy".

Nhưng khác với "Kiến Long Tá Giáp" chỉ có máu đổ và tiếng thét, ĐCXB có những khoảng lặng để con người trầm ngâm về chiến tranh. Khi Chu Du toan tính xuất binh, Tiểu Kiều - vợ Chu Du (Lâm Chí Linh đóng) - không dám ngăn cản vì biết đó là cuộc chiến tranh không thể tránh được.

Tiểu Kiều chỉ dùng bút lông viết hai chữ "Bình" và "An" như một trò chơi thư pháp đầy ẩn ý. Khi con ngựa con vừa mới sinh ra, có cả Khổng Minh và Chu Du ở chuồng ngựa, nàng đặt tên cho chú ngựa con và nói với chồng: "Hy vọng rằng tiểu mã này lớn lên không phải ra chiến trường". Đó là mong ước của Tiểu Kiều thay cho hàng vạn lương dân, thay cho những người lính đang mải miết chém giết nhau ngoài sa trường.



Nhưng mong ước đó không thắng nổi được tham vọng, sự độc ác của những người chơi trò chiến tranh. Chính vì thế mà máu đổ, Xích Bích trở thành mồ chôn của mấy chục vạn con người. Thật đau đớn là thế giới có quá nhiều trận Xích Bích.

Lê Thanh Phong
Nguồn: Lao Động

16/7/08

TẠ LỖI CÁNH ĐỒNG



Đầu tháng 5:

A: Này, ông xem "Suối nguồn" chưa?

B: Sách hay phim?

A: Sách!

B: Văn học, nghệ thuật sống, kinh dị, viễn tưởng hay tư liệu?

A: Văn học.

B: Của ai?

A: Ayn Rand.

B: Tên gì mà lạ hoắc!

A: Nữ nhà văn người Mỹ gốc Nga.

B: Tiểu thuyết à? Dày bao nhiêu trang?

A: Ừ, tiểu thuyết. Gần 1200.

B: Gì mà dày thế? Thời gian đâu ra mà đọc?!

A: Lúc mua tôi cũng nghĩ thế. Nhưng mà cầm lên đọc thử thì không dứt ra được.

B: Thể hở? Hãy cho tôi 5 lý do phải đọc cuốn sách ấy.

A. OK. Thứ nhất, rất hấp dẫn, lôi cuốn từ đầu đến cuối. Thứ hai, đọc để hiểu tại sao những người sáng tạo tuyệt đối lại điên cuồng, ngông nghênh và khó hiểu đối với đại đa số người. Thứ ba, sự đa diện và phức tạp của thế giới trong những năm 1930 vẫn nguyên vẹn và nóng hổi như thế trong thời đại ngày nay. Thứ tư, sự kết hợp tuyệt vời giữa bạo liệt theo kiểu best seller của Mỹ với sự tinh tế trong ngôn từ và mổ xẻ tâm lý nhân vật kiểu Nga. Thứ năm, ừm... xem đi sẽ biết...

B: Ông đã thuyết phục được tôi. Duyệt. Sẽ mua!

Giữa tháng 6:

B (nhắn tin): Đã đọc được 200 trang của "Suối nguồn". Lần đầu tiên thấy hình bóng của mình trong một tác phẩm văn học.

(Chắc muốn nói là giống kiến trúc sư Howard Roark)

16.7:

C (đệ của B, nhắn tin): Cám ơn anh đã giới thiệu "Suối nguồn". Lâu lắm mới được đọc một tiểu thuyết hay và có ý nghĩa như vậy.

A: Ồ, thế thì tuyệt vời rồi. Anh giai em đọc 200 trang và nói tìm thấy "hình bóng mình" trong đó.

C: Vẫn mới chỉ đọc được 200 trang thôi anh ạ. Chứ nếu đọc hết thì chắc là không nói thế nữa.

...

A (nhắn tin cho B): Vẫn mới chỉ đọc được 200 trang "Suối nguồn" thôi à?

B: Tạ lỗi cánh đồng!

A: Tôi và C vừa nói nếu ông đọc hết cuốn sách thì sẽ không nói là thấy "hình bóng mình" trong đó nữa.

B: Tạ lỗi cánh đồng!

A: Tôi không phải là cánh đồng, tôi là công trường!

Suối Nguồn (The Fountainhead), tiểu thuyết của Ayn Rand. Nhóm dịch: Vũ Lan Anh, Đinh Quang Hiếu, Vũ Hoàng Linh, Nguyễn Kim Ngọc, Trần Thị Hà Thủy. Hiệu đính: Phan Việt. NXB Trẻ, 2007.

 

VMC Copyright © 2009 | Power by Blogger | Template redesigned by Lý Minh Triết