CỔ KÍNH PHÁT DIỆM

Nhà thờ Phát Diệm được xây dựng ròng rã suốt 24 năm: từ 1875 đến 1898. Đây có lẽ là một trong những nhà thờ đẹp nhất thế giới với sự kết hợp rất hài hoà giữa kiến trúc phương Đông và kiến trúc phương Tây. Người sáng tạo ra công trình tuyệt đẹp này là Linh mục Phêrô Trần Lục.

Giới thiệu cùng mọi người những chiếc mái nhà thờ có một không hai, chịu ảnh hưởng sâu sắc của kiến trúc đền chùa Việt Nam.

free hit counters

NHỮNG NGÔI BIỆT THỰ CỔ HÀ NỘI

Sau khi tốt nghiệp đại học năm 1988, nơi đầu tiên tôi đến làm là Nhà Xuất bản Ngoại văn Hà Nội (nay là Nhà Xuất bản Thế giới) ở số 46 Trần Hưng Đạo. Đó là ngôi biệt thự xây từ thời Pháp có kiến trúc rất đẹp.

Nghe nói, chủ ngôi biệt thự là một sĩ quan hải quân người Pháp. Ông yêu sóng nước biển cả, nên cho thiết kế ngôi nhà 3 tầng của mình theo hình dáng một con tàu, với những cửa số hình tròn, cầu thang ngoài trời uốn lượn từ tầng 1 lên tầng 2. Sảnh trên tầng 2 nơi cầu thang dẫn lên có một khoảng rộng được bao bằng lan can, trông như boong tàu.

Khi đó mới đổi mới được ít lâu, tiền của chưa có nhiều nên ngôi biệt thự hầu như chưa được sửa chữa gì. Lớp ván sàn và cầu thang đã bạc phếch, những bức tường quét ve màu vàng phủ bụi. Một phòng tắm được cải tạo; bồn tắm vòi nước bị khuân đi đâu hết và trở thành chỗ làm việc của bà y tá kiêm thủ quỹ của cơ quan. Một phòng vệ sinh thì cũng bị dọn sạch thiết bị vệ sinh và trở thành nơi kê mấy cái máy tính.

Bàn làm việc của tôi kê ngay cạnh cửa sổ, gần hai chị biên tập viên tiếng Tây Ban Nha, tiếng Hoa. Cả hai chị đều hay chuyện, lơi ra một chút là buôn chuyện líu lô. Thời đó máy lạnh chưa phổ biến như bây giờ, nhưng dù nhiệt độ cao bao nhiêu, vào ngôi nhà này cũng trở nên mát rượi.

Thỉnh thoảng khi làm việc, tôi lại phóng tầm mắt qua ô cửa sổ tròn để ngắm nhìn sóng lá xanh ào ạt từ hàng cây trên hè phố và trong khuôn viên biệt thự, lòng nhủ thầm: Sao mình may mắn thế nhỉ, được làm việc trong một ngôi nhà đẹp như thế này?

Cùng làm ở NXB với tôi khi đó có chị H., nhân viên đánh máy. Cha chị nguyên là tư sản dưới thời Pháp thuộc, nên gia đình chị có một ngôi biệt thự to đùng trên đường Điện Biên Phủ. May bố mẹ chị có nhiều con, nên cả gia đình sống trong ngôi biệt thự ấy, không phải chia sẻ với ai. Con trai, con gái, con dâu, con rể đều sống ở đó, mỗi cặp vợ chồng được chia một căn phòng rộng khoảng 20 mét vuông.

Đôi ba lần chúng tôi đến nhà chị H. chơi, được chị dẫn đi thăm ngôi nhà. Nó đã xuống cấp lắm rồi, nhưng vẫn giữ được vẻ đẹp. Tuy nhiên, những nhà tắm, toilet, bếp, hành lang rộng đều bị "xử lý" làm mất đi tính hợp lý về không gian mà kiến trúc sư đã thiết kế.

Vợ chồng chị H. ở tầng 1, trông ra cái vườn hoa nhỏ mà bao nhiêu năm đã biến thàng vườn rau. Anh chị đặt cái bếp dầu ở ngay vỉa hè, cứ nấu nướng xong xuôi là lại để cho nguội và cất vào gầm giường cho đỡ tốn diện tích. Chị H. khoe, tất cả anh chị em nhà chị đều sinh trong ngôi nhà này. Nên họ cũng sẽ chết trong ngôi nhà này.

Tôi chỉ làm ở 46 Trần Hưng Đạo có 10 tháng, nhưng cũng đủ để yêu ngôi nhà đó. Vẫn nhớ những ô cửa sổ hình tròn, những chiếc lò sưởi đồ sộ nhưng không bao giờ được thắp lên, những cầu thang uốn lượn với lớp ván sàn bạc màu kêu cót két dưới mỗi bước chân.

Mấy năm sau tôi gặp lại chị H., đẫy đà hơn so với trước. Chị mời đến chơi nhà mới, tôi hỏi: "Chị không sống ở biệt thự trên phố Điện Biên Phủ nữa à?". Chị nói không, sau khi bố mẹ chị mất, các anh chị em đã quyết định bán ngôi biệt thự ấy cho một tập đoàn đa quốc gia làm trụ sở công ty. Số tiền bán nhà (nghe nói lên cả triệu đô) được chia đều cho mọi người và tất cả đều hả hê dọn đến nhà mới.

Ngôi biệt thự ấy được công ty đa quốc gia kia sửa sang. Họ phá hết những thứ lặt vặt cơi nới mà nhà chị H. làm ra, rồi biến nó thành một trong những tòa nhà đẹp nhất trên đường phố này. Mỗi lần đi trên đường Điện Biên Phủ, tôi lại liếc mắt nhìn ngôi nhà ấy, lòng thấy tiêng tiếc là chị H. đã không được ở đó đến cuối đời như chị đã từng mong muốn. Không hiểu chị có cái cảm giác ấy không?

Nhưng nếu nhà chị H. không bán lại ngôi biệt thự, cứ để cho nó xập xệ xuống cấp, thì đường Điện Biên Phủ hẳn không sạch sẽ, đẹp đẽ như bây giờ.

Hà Nội đẹp, một phần vì những ngôi biệt thự kiến trúc kiểu thuộc địa này. Chúng được xếp vào loại "biệt thự cổ". Chẳng phải nước nào cũng có được di sản quý giá ấy. Singapore có khu Raffles Institution, chẳng thể so sánh được với những biệt thự cổ ở Hà Nội, nhưng được bảo tồn, trùng tư và quảng bá lên tận mây xanh để thu hút du khách.

Cách đây khoảng 1 tháng, HĐND Hà Nội đã quyết định chỉ giữ lại 173 ngôi biệt thự trong tổng số gần 1000 biệt thự cổ ở Hà Nội. 800 ngôi còn lại sẽ được đem bán. Giới kiến trúc, sử học và những người yêu Hà Nội đều lo ngại rằng quyết định này có thể sẽ làm biến mất một di sản kiến trúc mà không phải thành phố Châu Á nào cũng có được.

Tôi thì lại nghĩ khác. Nếu cứ để chúng xuống cấp như hiện nay thì còn phí hơn. Chắc là số đông những người dám bỏ tiền ra mua loại biệt thự này hẳn biết được giá trị của nó. Họ sẽ đầu tư, trùng tu nâng cấp để làm cho nó đẹp hơn. Và như vậy, di sản sẽ được bảo quản tốt hơn, chứ không ở trong tình trạng "cha chung không ai khóc".

Đừng tiếc vì không được chết trong những ngôi nhà ấy giống như gia đình chị H. Cuộc sống vẫn quan trọng hơn.

free hit counters

VẺ ĐẸP CỦA LỘN XỘN

(Ghi lại từ một cuộc phỏng vấn tuyển nhân sự)

- Đây là câu hỏi cuối cùng của tôi đối với anh. Anh làm nghề xây dựng, chắc anh đã nhìn thấy nhiều công trình trong thành phố này. Theo anh, tòa nhà nào có thể là trụ sở của chúng ta trong tương lai?

- Thế này anh ạ. Cho phép tôi nói lòng vòng một chút. Tại trụ sở các công ty, các công sở hay treo những bức tranh. Tôi đã làm một thống kê nho nhỏ và thấy rằng những bức tranh theo kiểu phố Phái, trong đó Hà Nội nhà cửa nhô ra thụt vào, cái thấp cái cao... chiếm một tỉ lệ không nhỏ. Tôi hay đọc tạp chí Kiến trúc, nó phù hợp với nghề của tôi mà, thì thấy các tác giả ai cũng lớn tiếng phê bình Hà Nội chẳng có quy hoạch gì cả, xây cất lộn xộn, kiến trúc thì chắp vá không có phong cách chung gì hết. Tóm lại là thiếu bản sắc, các bác ấy bảo thế. Nhưng mà tranh phố Phái, và na ná như phố Phái thì treo khắp nơi. Thậm chí còn lấy làm hãnh diện về hình ảnh của Hà Nội như thế! Chẳng thấy ai nói cái tháp Vincom hay khu Trung Hòa - Nhân Chính là Hà Nội hết. Vậy thì đó là cái gì? Phải chăng lộn xộn chính là bản sắc của Hà Nội?

Bắc Kinh đấy, họ cũng có chỗ lộn xộn, cũng có chỗ cao ngất, sạch sẽ ngăn nắp chẳng kém nước nào. Nhưng họ cũng có những cái vị lai như Sân vận động Tổ chim, Nhà hát Opera Quả trứng, Đài truyền hình là 2 chữ Z khổng lồ nối với nhau. Và chúng ngay lập tức trở thành biểu tượng mới của Bắc Kinh. Mà trông chúng cũng lộn xộn đấy chứ.

Đúng là tôi cũng đã thấy những ngôi nhà ở Hà Nội, nhưng tôi không thấy hình bóng trụ sở của cơ quan ta trong bất cứ tòa nhà nào. Theo tôi, chúng ta chẳng nên lấy khuôn mẫu nào, sao chép của ai. Hãy đưa ra một đầu bài để các nhà thiết kế sáng tạo. Họ sẽ phải làm nổi bật các giá trị thương hiệu, nhân lực và văn hóa của cơ quan ta trong thiết kế ấy. Chính chúng ta sẽ là người chọn lựa thiết kế phù hợp nhất. Sao cho nhà đầu tư có thể hãnh diện rằng tòa nhà xứng với khoản tiền mà ông ta bỏ ra. Sao cho những người đến thuê văn phòng có thể thấy thoải mái và sung sướng được làm việc trong tòa nhà này.

Theo các bạn, có nên tuyển dụng một người có suy nghĩ như vậy không?

free hit counters

VĨNH BIỆT TÁC GIẢ "TRUYỀN THUYẾT HỒ GƯƠM"

Hoàng Phúc Thắng, kiến trúc sư nổi tiếng Hà Thành, đã giã từ cuộc sống ở tuổi 58.

Ông còn được biết đến nhiều như một nhạc sĩ tài năng, mà tác phẩm nổi bật là "Truyền thuyết Hồ Gươm".

Truyen thuyet Ho Guom - Dang Duong

Hãy một lần lắng nghe lại những giai điệu tuyệt diệu của Hoàng Phúc Thắng như một lời vĩnh biệt gửi đến người nghệ sĩ tài danh.

BẦY NGỰA ĐEN DƯỚI CHÂN CẦU THĂNG LONG

Trên đường từ Nội Bài về, qua cầu Thăng Long, nếu để ý sẽ thấy một bầy ngựa đen trước cổng vào bề thế Khu đô thị mới Ciputra Hà Nội.

Bàn về công trình này, có hai luồng ý kiến.

Một vị KTS khá tên tuổi đã gọi công trình này là “khu đô thị mới lớn nhất và triển khai sớm với mục tiêu đột phá, nhằm tạo dựng một diện mạo hiện đại có bản sắc cho Thủ đô”.

Một luồng ý kiến khác nữa thì cho rằng kiến trúc của khu đô thị này vừa kỳ dị như lạc vào một thế giới xa lạ chưa từng thấy ngay cả trong sách vở. Ông gọi công trình này là “áp dụng ngôn ngữ kiến trúc đầy lỗi chính tả”.

Nhưng nghe đâu những căn biệt thự trong khu đô thị này đã bán rất chạy. Mà giá (cũng nghe đâu) thì chát chúa lắm. Em “nghe đâu” vì em ở xa tít. Dzưng mà thằng bạn em nói cỡ lèng mèng như em thì cũng chẳng nên lại gần làm giề. Mồm chó vó ngựa, cái thằng bạn em nó khuyên em như thế.

Em thì rất lơ mơ về kiến trúc, nên không có dám đi sâu hơn về lĩnh vực này.

Nhưng mà em thấy là bác chủ đầu tư quả là đáng nể.

Nếu như mấy cái “nghe đâu” của em là đúng.

Bác ở xa còn tít hơn em.

Bác đến nước em bỏ tiền làm ăn

Ầy dà!

Em đoán mười phần thì có đến chín là bác phải sờ vây thị trường, rồi làm đủ thứ, trước khi bỏ ra một đống tiền xây dựng một công trình hoành tráng ngay cửa ngõ Thủ đô

Và kết quả từ cái “nghe đâu” của em là các bác thắng giòn giã trong cú áp phè nì.

Em sợ các bác thiệt.

Các bác tinh mắt quá.

Các bác thấu triệt tâm can những khách hàng mục tiêu của các bác.

(Em nghi lắm. Em nghi nhiều bác giả vờ khờ khạo để mấy bà, mấy chị làm dịch vụ chặt chém thôi. Nhưng mấy cái khoản đó thì có bõ bèn gì, các bác hỉ)

Cái bầy ngựa đen ấy các bác phù phép thế nào mà em (lại) nghe đâu nó trở thành biểu tượng cho sự hoành tráng, sành điệu… và còn nhiều mỹ từ khác nữa mà lúc này đây em còn chưa kịp nghĩ ra!

Nhìn cách các bác rao hàng mà em thấy tủi. Tủi cho em và cho ai?

(Bài xin từ blog TYPND )

Đôi lời của chủ blog: Tôi thấy cái cổng Brandenburg đứng khá vô duyên ở cửa ngõ vào Hà Nội. Lẽ ra ở đó nên có một cái cổng có dáng vẻ Việt Nam thì phù hợp hơn. Một anh bạn của tôi nói: Mấy con ngựa ở đây nên gọi là nghẽo thì đúng hơn. Tôi thấy anh nói có lý.

free hit counters

Barcelona mang "gương mặt" Gaudi

Một trong những toà nhà kỳ dị nhất Châu Âu lần đầu tiên trong lịch sử của mình đã mở cửa cho công chúng vào thăm. Đó là toà nhà Casa Battlo, toạ lạc trên Passeig Gracia - một trong những đường phố lớn nhất Barcelona (Tây Ban Nha).

Có thể nhận ra ngay ngôi nhà nhờ cái mái độc đáo của nó, tuỳ cách nhìn của bạn mà nó mang hình con cá, hoặc con rồng. Ngôi nhà là sáng tạo của Antoni Gaudi, kiến trúc sư nổi tiếng nhất của Barcelona, người có công "phá tan" những khuôn vàng thước ngọc của kiến trúc truyền thống, tạo ra những toà nhà tròn trịa, rực rỡ và thường rất kỳ dị. Việc mở cửa Casa Battlo nằm trong chương trình "Gaudi 2002" - năm kỷ niệm ngày sinh 150 của kiến trúc sư đại tài. Giống như nhiều nghệ sĩ trong thời đại của mình, tài năng của Gaudi đã không được đánh giá đúng mức khi ông còn sống. Ông sống như một nhà tu hành ẩn dật trong studio của mình hàng năm trời và có bộ dạng rất nhếch nhác. Chính vì vậy nên khi bị ốm, người lái xe taxi đã từ chối chở ông đến bệnh viện. Gaudi qua đời do không được cấp cứu kịp thời.

Giờ đây Gaudi được xem là thiên tài ở Barcelona và trong giới kiến trúc trên toàn thế giới. Nhưng những người tổ chức chương trình "Gaudi 2002" cho rằng danh tiếng của ông chưa được quảng bá đúng mức. "Cần phải công nhận những công trình của Gaudi là di sản văn hoá thế giới" - Malu Piedrabuena, Giám đốc dự án nhà Casa Battlo phát biểu. Có thể nhìn thấy nước bất cứ ở đâu trong ngôi nhà này! Toàn bộ ngôi nhà như được bao phủ bởi những làn sóng màu xanh với những gợn tối. Xen kẽ là những tấm kính mờ dày, lượn sóng, thoạt nhìn có thể thấy hơi đơn điệu, song nếu nhìn kỹ ta có thể thấy như nước đang chuyển động trong ngôi nhà này. Những chiếc lò sưởi hình nấm tạo thành điểm nhấn độc đáo trong từng căn phòng. Chúng cho cảm giác còn có một không gian màu nâu khác.

Mặt tiền của Casa Battlo mới thực là đặc biệt. Nó được tạo bởi những viên gạch gốm nhiều màu. Từ đó mọc ra những ban công hình lồng chim màu vàng như mâu thuẫn với khung xương bằng đá của các ô cửa sổ. Sự kết hợp mạnh bạo ấy khiến người ta ngạc nhiên về những ý tưởng đi trước thời đại của Gaudi. Nhiều chuyên gia gọi sáng tạo của ông là cuộc cách mạng về kiến trúc ở Châu Âu trong thế kỷ 19. Cách toà nhà này khoảng 200 mét, cũng nằm trên phố Passeig Gracia là toà nhà độc đáo khác tên là Casa Mila hay còn gọi là La Pedrera. Trông nó giống như được chạm khắc từ mặt đá với chiếc mái đổ xuống như chiếc ván trượt tuyết và những lò sưởi nhô ra bên ngoài như những chiếc mặt nạ của các đấu sĩ thời trung cổ.

Gaudi được xem là một trong những nghệ sĩ có tầm nhìn cách tân của Tây Ban Nha chịu ảnh hưởng của trào lưu "tân nghệ thuật" (Art Nouveau) của Pháp vào đầu thế kỷ 20. Giới hoạt động văn hoá của Barcelona đang nỗ lực thuyết phục cả thế giới đánh giá Gaudi không chỉ như một kiến trúc sư, mà như một nghệ sĩ toàn năng. "Các tác phẩm của ông vừa mang tính trần tục vừa mang tính siêu phàm. Chúng toả ra mãnh lực kỳ diệu" - ông Daniel Giralt Miracle, thành viên tổ chức "Gaudi 2002" nói. Chương trình thu hút khoảng 2 triệu du khách đến thăm Barcelona.

Nguồn: Lao Động ngày 23.3.2002

http://www.laodong.com.vn/pls/bld/display$.htnoidung(40,30175)