NGƯỜI MÔNG CỔ HAY HƠN XÍCH BÍCH

"Đừng coi thường con thú non yếu ớt. Nó có thể trở thành con hổ khát máu"

(Ngạn ngữ Mông Cổ)

Thành Cát Tư Hãn (1162 - 1227) là người sáng lập ra đế chế Mông Cổ sau khi hợp nhất các bộ lạc nhỏ vào năm 1206. Ông ta xua đội quân hùng mạnh của mình chinh phục các nước láng giềng bao gồm Trung Hoa, các quốc gia Trung Á và tiến đến tận Châu Âu.

Đâu là động lực biến một cậu bé mồ côi cha trở thành Чингис Хаан (ông vua của cả thế giới)? Điều đó được đạo diễn Nga Sergei Bodrov (cha) lý giải trong phần một với tựa đề "Người Mông Cổ" (Mongol) của bộ ba phim sử thi về nhân vật vĩ đại này mà Bodrov định làm.

Temudgin (Thiết Mộc Chân), 9 tuổi, bị mất cha là khan của một bộ tộc, trên đường đi chọn cô dâu tương lai cho con mình trở về nhà. Ông bị đầu độc bằng bát sữa ngựa mà kẻ thù mời.

Mặc dù được cha truyền ngôi khan, song Thiết Mộc Chân không được những người đàn ông lớn tuổi trong bộ lạc công nhận. Họ muốn triệt hạ cậu bé, song phong tục của người Mông Cổ không cho phép giết trẻ con đã khiến họ phải chờ đợi. Cậu bé Thiết Mộc Chân bị đeo gông và thỉnh thoảng lại được đo xem đã cao vượt chiếc bánh xe ngựa hay chưa, để "được" chém đầu.

Thiết Mộc Chân bỏ trốn. Trải qua nhiều gian nan, chàng quay trở lại bộ lạc của mình khi đã trở thành chàng trai, cùng cô gái xinh đẹp mà chàng lựa chọn khi còn là đứa bé.

Thiết Mộc Chân (diễn viên Nhật Bản Tadanobu Asano) không muốn chiến tranh, song cuộc sống dữ dội trên thảo nguyên đã đẩy chàng đến với gươm và máu. Chàng liên kết với người anh kết nghĩa Trác Mộc Hợp - Jamukha (diễn viên Trung Quốc Tôn Hồng Lợi) đánh kẻ thù để giải cứu người vợ bị giam cầm.

Thế nhưng những quan niệm khác nhau về chiến tranh đã chia rẽ Thiết Mộc Chân và Trác Mộc Hợp đẩy họ đến hai bờ chiến tuyến trên thảo nguyên. Thông minh hơn, công minh hơn, nghiêm khắc hơn, Thiết Mộc Chân đã chiến thắng Trác Mộc Hợp và thu phục hàng vạn chiến binh của ông ta vào đội quân tinh nhuệ của mình.



Dữ dội với những đại cảnh chiến tranh dàn dựng theo kiểu Hollywood với đầu rơi máu chảy, Mongol còn là một bài ca về tình yêu và lòng chung thuỷ, sự kiên định của ý chí con người trước mọi nghịch cảnh.

Phim được quay ở Kazakhstan và Nội Mông với cảnh sắc thiên nhiên 4 mùa khi thì dữ dội khốc liệt, lúc lại khoáng đạt đầy chất thơ. Các nhà quay phim Sergei Trofimov và Rogier Stoffers xuất sắc khi quay cảnh đại chiến, giúp khán giả thấy rõ tài thao lược của Thiết Mộc Chân.

Mặc dù Thiết Mộc Chân là nhân vật chính, song diễn xuất của Asano lại không thuyết phục bằng Tôn Hồng Lợi trong vai Trác Mộc Hợp.

Mongol giúp người xem khám phá được nhiều điều thú vị về văn hoá và phong tục tập quán của người Mông Cổ: Chiến binh Mông Cổ không giết phụ nữ và trẻ con, không khởi chiến vì đàn bà; Người Mông Cổ sợ sấm chớp dông bão; thờ thần Tengri; những kẻ phản bội (ngay cả khi giết khan của mình để tỏ lòng trung thành với khan mới) đều bị chém đầu...

Mongol được đề cử "Oscar phim nước ngoài hay nhất" hồi đầu năm nay. Tuy không được PR tốt như Xích Bích, song Mongol rất đáng để xem.

free hit counters

VÌ SAO COTILLARD ĐOẠT GIẢI OSCAR?

Cô đào Pháp còn hầu như vô danh với khán giả thế giới Marion Cotillard đã bất ngờ vượt qua ngôi sao đàn chị Julie Christie, người được tiên đoán sẽ đăng quang lần thứ hai, giành Oscar Nữ diễn viên xuất sắc nhất tại lễ trao giải thưởng của Viện Hàn lâm Nghệ thuật Điện ảnh Mỹ tối 24.2.

Vai diễn của Cotillard là Edith Piaf, ca sĩ Pháp huyền thoại, nổi danh trong thập niên 1940-1950. Cô đào 32 tuổi đã hoá thân vào ca sĩ này trong một quãng đời khá dài, từ khi còn là cô gái chập chững vào làng biểu diễn Pháp, cho đến khi qua đời ở tuổi 47 vì chứng nghiện rượu.

Cuộc đời của Edith Piaf là những thăng trầm vinh quang xen lẫn khổ đau của người nghệ sĩ tài danh.

Cũng giống như trường hợp Jamie Foxx hoá thân vào Ray - huyền thoại nhạc Jazz và Blues Mỹ, Cotillard đã làm cho khán giả tin rằng họ đang theo dõi cuộc sống của Edith Piaf trên màn ảnh.

Trong đoạn video này , bạn có thể thấy Cotillard đã diễn xuất những cung bậc tình cảm khác nhau giỏi như thế nào: sự hạnh phúc tràn trề của người phụ nữ đang yêu; thái độ tức tối, thói đỏng đảnh của một ngôi sao; sự sợ hãi, nỗi đau khổ, tinh thần hoảng loạn của người đàn bà bị mất người tình.

Tất cả được Cotillard thể hiện xuất sắc trong một cú bấm máy dài 5 phút.

Chỉ những diễn viên tài năng mới diễn được như vậy.

Chứng tỏ các thành viên của Viện Hàn lâm Nghệ thuật Điện ảnh Mỹ đã không nhầm.

free hit counters

PHIM HAY NHẤT VỀ TÌNH YÊU

Nếu có ai đó hỏi: "Bộ phim nào về tình yêu anh cho là hay nhất". Tôi sẽ không ngần ngại trả lời: "Bệnh nhân người Anh" (The English Patient) của đạo diễn Anthony Minghella, đoạt đến 9 giải Oscar năm 1997.

Lần đầu tiên, tôi xem bộ phim này do một đồng nghiệp trẻ trong cơ quan mang đến. Đó là hai cuộn băng video, hình không được đẹp lắm, thuyết minh tiếng Việt không mấy chuẩn. Tuy nhiên, bộ phim tác động mạnh đến nỗi, xem xong phim tôi buồn mất mấy ngày.

Lần thứ hai xem phim với ex ở rạp Ngọc Khánh. Trong rạp có muỗi khiến ex của tôi vừa xem vừa phải quạt chân để ngăn muỗi đốt. Xem xong phim cả hai cùng rưng rưng.

Lần thứ ba và một vài lần sau nữa thì xem ở nhà, sau khi đã mua hẳn một bộ DVD hai đĩa để xem qua cái home theatre. Xem đi xem lại, nhưng lần nào cũng bâng khuâng.

Bộ phim có một số chi tiết tương đối sến, khiến không ít khán giả phải rơi nước mắt, nhất là kết cục đầy éo le giữa hai nhân vật chính. Nhưng đó không phải là mối tình duy nhất trong phim. Gây ấn tượng mạnh đối với tôi, và nhiều khán giả nữa, có lẽ là mối tình đơn giản hơn, chân thực hơn giữa cô y tá người Canada và người lính công binh Ấn Độ.

Đoạn nàng ngắm nhìn chàng gội mái tóc dài; đoạn chàng buộc người nàng vào dây và kéo lên cao xem những kiệt tác nghệ thuật được vẽ trên trần một nhà thờ ở Italia; đoạn nàng sợ chàng chết khi đi gỡ bom... Những tình tiết ấy giúp khán giả tin rằng câu chuyện đang diễn ra trên màn ảnh là có thật.

Và hơn hết là diễn xuất sống động và chân thật của nữ diễn viên Pháp Juliette Binoche (ảnh). Trong dàn sao đóng phim này, chị là diễn viên duy nhất đoạt Oscar diễn xuất. Đó là đánh giá cực kỳ chính xác.



Quay phim đỉnh cao. Những trường đoạn quay cát trên sa mạc Châu Phi ở đầu và cuối phim khiến tôi lầm tưởng là đang nhìn thấy một bức thư pháp Trung Hoa khổng lồ.

Âm nhạc thì khỏi phải nói. Bổ sung hoàn hảo cho hình ảnh trong toàn bộ phim.

Tôi cứ có một băn khoăn ngớ ngẩn: Sao người ta có thể trao đến 11 Oscar cho một bộ phim nhảm nhí như "Titanic", sau khi trao có 9 Oscar cho "Bệnh nhân người Anh"?

Có ai chưa xem "Bệnh nhân người Anh" không? Nếu chưa xem thì nên xem. Một lời khuyên rất chân thành nhân ngày Valentine.

free hit counters

HÀNG NHÁI ĐOẠT GIẢI VÀNG

Ấy là nói về phim "The Departed" của đạo diễn Martin Scorsese đoạt 4 tượng vàng trong lễ trao giải điện ảnh Oscar diễn ra vài giờ trước tại Nhà hát Kodak ở Los Angeles (Mỹ).

"The Departed" đoạt Oscar phim hay nhất, đạo diễn xuất sắc nhất, kịch bản chuyển thể xuất sắc nhất và biên tập (dựng phim) tốt nhất.

Nhưng phim thực ra là cú dàn dựng lại bộ phim đình đám của Hồng Kông mấy năm trước "Điệp vụ nội gián" với diễn xuất đỉnh cao của Lương Triều Vỹ và Lưu Đức Hoa. "Điệp vụ nội gián" cũng lập kỷ lục doanh thu đối với một phim Hồng Kông và thu được vô số giải thưởng điện ảnh trong khu vực.

Nhưng nó không thể vươn tới Oscar, chỉ vì nó nói tiếng Hoa và do các nghệ sĩ châu Á sắm vai.

Hollywood rất thính mũi đã mua lại kịch bản này và giao cho một trong những đạo diễn xuất sắc nhất của Mỹ Martin Scorsese, nhưng chưa bao giờ đoạt Oscar, dàn dựng. Cứ như là đã có lệnh ngầm: "Anh hãy làm phim này và chúng tôi sẽ trao Oscar cho anh".

Công bằng mà nói Martin Scorsese đã Mỹ hoá khá tốt "Điệp vụ nội gián", xào xáo, cắt dán các chi tiết trong ba phần của "Điệp vụ nội gián" để trở thành "The Departed" của mình.

Nhưng nói gì thì nói, hàng nhái vẫn là hàng nhái. Nó không thực sự xuất sắc và không phải là tác phẩm nổi trội so với "Babel" của đạo diễn Mexico (xem Entry trước).

Và "The Departed" cũng không hay hơn những tác phẩm trước đó đã từng được đề cử Oscar của chính Martin Scorsese như "Raging Bull", "Goodfellas". "Gangs of New York", "The Aviator".

Để sự an ủi thêm phần long trong, người ta thấy ba đạo diễn lừng danh Francis Ford Coppola, George Lucas, Steven Spielberg - những người cùng thế hệ với Martin Scorsese đã đoạt Oscar từ lâu, cùng lên sân khấu trao tượng vàng cho người bạn kém may mắn, như muốn nói: "Thế nhé, từ nay anh đã gia nhập câu lạc bộ của chúng tôi rồi nhé".

Dù sao cũng chúc mừng Martin Scorsese với Oscar muộn màng. Ông xứng đáng với Oscar, nhưng không phải bằng bộ phim này. Nghĩ mà tủi cho ông, khi làm hàng thật thì chẳng được đánh giá, lúc làm hàng nhái thì lại được suy tôn.

free hit counters

BABEL - PHIM ĐOẠT GIẢI OSCAR CỦA TÔI

Nếu tôi là thành viên Viện Hàn lâm Nghệ thuật Điện ảnh Hoa Kỳ (AMPAS), tôi sẽ bỏ phiếu cho "Babel" giải Oscar phim hay nhất.

Và ngay cả tôi không là thành viên AMPAS, tôi cũng vẫn trao giải Oscar của tôi cho Babel.

Tôi còn trao Oscar đạo diễn xuất sắc nhất cho đạo diễn Mexico Gonzalez Inarritu, Oscar nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất cho nữ diễn viên Nhật 24 tuổi Rinko Kikuchi, các Oscar cho kịch bản nguyên gốc hay nhất, quay phim xuất sắc nhất và nhạc nền hay nhất.

Lý do vì sao ư? Phim lý giải thật tuyệt diệu những mối quan hệ ràng buộc chồng chéo giữa những người hoàn toàn xa lạ ở những đất nước cách xa nhau trong một thế giới phẳng.

Xin mời tham khảo bài bình luận phim "Babel" của Viettory, một chàng trai có khả năng viết bài phân tích phim như một nhà phê bình thực thụ.

Trong Kinh Cựu Ước, sự sụp đổ của toà tháp Babel (Babylon) là biểu tượng cho sự chia rẽ của các chủng người trên trái đất. Lấy cảm hứng từ điển tích này, bộ phim Babel đã ra đời.

Nội dung phim là sự kết hợp của 3 câu chuyện độc lập: Một cặp vợ chồng người Mỹ du lịch đến Morroco trong nỗ lực hàn gắn những mâu thuẫn ảnh hưởng đến hôn nhân của họ; Một bảo mẫu phải lén đưa 2 đứa trẻ mình chăm sóc về Mexico để ăn cưới con trai; Một cô gái Nhật câm điếc (ảnh) luôn mặc cảm với dị tật của mình nhưng vẫn khao khát được yêu thương.

Mặc dù không đề cập đến toà tháp hay sự tàn lụi của nó, nhưng bộ phim đã lột tả rất thành công những hố sâu ngăn cách trong lòng thế giới của loài người.

Câu chuyện thứ nhất là nỗ lực hàn gắn những rạn nứt trong cuộc sống gia đình của một cặp vợ chồng người Mỹ trên chuyến du lịch đến đất nước Morroco xa xôi. Tại đây, người vợ không may bị trúng đạn của hai cậu bé địa phương nghịch súng. Chính phủ Mỹ nghi ngờ đây là hoạt động khủng bố, và sự lo ngại mang tính chính trị thái quá này đã trì hoãn quá trình cấp cứu người vợ đang ở giữa hoang mạc trong tình trạng nguy kịch.

Câu chuyện thứ hai là sự bất đắc dĩ của một bảo mẫu người Mexico (nhập cư trái phép vào Mỹ) khi phải đưa hai đứa trẻ mình chăm sóc về quê ăn cưới con trai mà chưa được sự chấp thuận của bố mẹ chúng. Mọi việc trở nên rắc rối khi bà qua biên giới và bị cảnh sát truy đuổi. Trong cuộc trốn chạy đó, bà đã để lạc cả hai đứa trẻ giữa sa mạc khắc nghiệt.

Câu chuyện thứ ba diễn ra tại thành phố Tokyo, một thành phố luôn ồn ào, náo nhiệt. Thế nhưng đặc tính đó lại không hề ảnh hưởng đến một cô gái mắc tật câm điếc bẩm sinh. Như bao cô gái trẻ khác, cô cũng khao khát được yêu thương, chăm sóc, thế nhưng cô lại bị cô lập khỏi thế giới sôi nổi tràn đầy âm thanh xung quanh. Cô mặc cảm với thiếu sót của mình và bị ám ảnh bởi việc sẽ nhảy ra khỏi ban công của toà nhà cao tầng nơi cô đang sống.

Sự ngăn cách rõ rệt nhất đến từ chính ý thức chủ quan của con người. Những thiếu hụt về nhận thức, những quy kết nóng vội, những sợ hãi không đáng có… đã làm sụp đổ những ngọn Babel vô hình, đã nới rộng những hố sâu giữa các chủng người.

Cũng đã có những nỗ lực lấp đầy khoảng cách đó: như hành động giúp đỡ tận tình của gia đình người hướng dẫn viên du lịch đối với hoàn cảnh éo le của đôi vợ chồng người Mỹ, hay những cố gắng đến tuyệt vọng của người bảo mẫu khi tìm đường đưa bọn trẻ ra khỏi hoang mạc… thế nhưng những nỗ lực đó trở nên quá nhỏ bé khi đem so với những khác biệt quá lớn mà bộ phim đã xây dựng nên, và đó cũng chính là những gì đang thực sự diễn ra trong thế giới loài người hiện nay.

Sự chia rẽ còn xuất hiện trong phạm vi của một cộng đồng, giữa những người có cùng chủng tộc. Điều này được lột tả rõ nét nhất bằng mặc cảm của cô gái câm điếc đối với cuộc sống xung quanh mình. Cô hoàn toàn lạc lõng trong một thành phố đông đúc như Tokyo, những người thực sự thương yêu cô thì hoặc đã chết như mẹ cô, hoặc không có nhiều thời gian dành cho con cái như bố cô. Còn đa số những người bình thường khác chỉ muốn chơi bời hay tò mò về cơ thể tràn đầy nhựa sống của cô.

Babel đã được đạo diễn Alejandro González Iñárritu thực hiện một cách rất chân thực, chính sự chân thực đó đã dẫn người xem trải qua rất nhiều cung bậc cảm xúc, tạo nên những hiệu quả rất rõ rệt. Trường đoạn cảm động nhất trong phim là cảnh người chồng giúp vợ mình đi tiểu. Trong hoàn cảnh rất đời ấy, họ đã dốc hết bầu tâm sự, điều mà cả hai người đã không thể làm được trước đó, để tháo gỡ những mâu thuẫn đang âm ỷ gặm nhấm hôn nhân của mình.

Trường đoạn cô gái tội nghiệp trút bỏ hết quần áo trước mặt một nhân viên cảnh sát mà cô có cảm tình cũng chứa đựng thật nhiều cảm xúc. Tôi đã không có được cảm giác giải trí trước cảnh phim trần trụi đó, những gì cảm nhận được chỉ có thể như một lưỡi dao cứa sâu vào lòng trước khao khát được yêu thương của cô gái tội nghiệp. Đạo diễn đã rất tài tình khi gieo được vào đầu người xem cảm giác nhất định cô sẽ lao ra khỏi ban công phòng mình nếu bị từ chối. Thật may, nút thắt bi kịch này đã được tháo bỏ đầy nhân văn và có hậu.

Thực ra ba câu chuyện trong bộ phim không hoàn toàn độc lập với nhau. Bố cô gái câm điếc là người đã tặng khẩu súng trường cho một thợ săn Morroco, để rồi chính khẩu súng này đã gây nên thảm hoạ cho đôi vợ chồng người Mỹ, bố mẹ của hai đứa trẻ bị lạc ở hoang mạc Mexico.

Tôi cho rằng sợi dây liên hệ này không đơn thuần chỉ để mang lại sự bất ngờ thú vị cho người xem. Phải chăng đây chính là những gì sót lại của một thời loài người đã từng đoàn kết nhau lại để xây nên toà tháp Babel nổi tiếng, để rồi sự sụp đổ của nó đã dẫn đến sự chia rẽ? Và liệu đây có phải là niềm hy vọng về một lần tái hợp nữa trong tương lai?

Cùng với 4 bộ phim khác: The Letters from Iwo Jima, Little Miss Sunshine, The Queen và The Departed, Babel cũng được đề cử cho hạng mục Oscar phim hay nhất năm nay. Đó là phần thưởng xứng đáng cho đạo diễn Alejandro González Iñárritu và ê kíp làm phim của mình. Tôi đã may mắn được xem cả 5 bộ phim đề cử và có niềm tin rằng Babel sẽ bước lên bục cao nhất.

free hit counters