29/07/2011

CHỦ NGHĨA NHÂN VĂN "CƠ HỘI"



ĐÔNG KINH

1. Tôi sẽ không chú ý đến chàng trai thi Tài năng âm nhạc Hàn Quốc (Korea’s Got Talent) Choi Sung Bong (ảnh), nếu như tôi không nhìn thấy những khuôn mặt vui sướng tột độ kèm theo những giọt nước mắt hạnh phúc của mọi người khi nghe anh hát. Anh hát hay, dĩ nhiên. Nhưng người ta khóc, cười nhìn anh trên sân khấu còn vì câu chuyện gắn với anh, một chàng trai mồ côi, từng đi bán kẹo, bây giờ bước thẳng lên cuộc thi tài năng này bằng chất giọng đáng kinh ngạc. Người ta ví anh là Susan Boyle của Hàn Quốc.

Một câu chuyện không diễn ra ở Việt Nam ta, nhưng tất nhiên truyền thông của ta ít nhiều cũng bị đánh lừa. Bởi thông tin vừa qua cho hay, đúng là anh chàng này từng có một tuổi thơ nhọc nhằn (mồ côi, bán kẹo cao su) nhưng sau đó anh đã được đào tạo bài bản trong trường nghệ thuật hẳn hoi trước khi lên sân khấu, chứ không phải là dạng “móc được từ dưới cống lên” và chuyện quá khứ vất vả kia cũng đã lâu lâu rồi.

Hàn Quốc coi đây là một sự lừa dối và đã phạt một đài truyền hình về việc cố tình “cắt” bỏ chi tiết quan trọng này trong lý lịch thí sinh nhằm tăng mức độ bi kịch, hòng câu nước mắt của khán giả, tạo hiệu ứng truyền thông..



2. Trong xã hội hiện đại, có thể sự vô cảm gia tăng trong tâm hồn mỗi chúng ta khi đứng trước cái nghèo, cái khổ của những người xung quanh, nhưng chúng ta lại rất hào hứng với những câu chuyện mang tính nhân văn được lan truyền trong xã hội thông tin, nhất là trên mạng.

Sở dĩ có điều đó, bởi nước mắt có hiệu ứng lan truyền. Đó là điều rất bình thường, bởi bản chất con người là hướng thiện. Nhưng nó chỉ không bình thường ở chỗ, có những người luôn muốn “diễn” lại quá khứ vất vả của mình để gây ấn tượng với công chúng, và ăn theo đó là những người “bán khóc mua cười” thông qua việc xây dựng những hình mẫu nhân văn một cách phóng đại.

Khoái cảm từ một cậu bé chăn trâu thành VIP, cô bé giúp việc thành “sao” là khoái cảm của con cá chép vượt vũ môn, con vịt biến thành thiên nga.

Nhưng không chỉ có thế, ngay cả khi thông tin về các sĩ tử đi thi hay các thủ khoa, á khoa sau này, người ta cũng có xu hướng muốn gắn vào chuyện “vượt khó”, cực nghèo, cực khổ. Có nơi mở hẳn chiến dịch, huy động nhân lực bằng mọi giá phải “tìm” bằng được những tấm gương kiểu này. Vì thế người đưa tin có xu hướng “có ít sít ra nhiều”... Một trong những cách thức dễ lấy nước mắt nhất là đặt tít đại loại như: cậu bé chăn trâu, cô bé bán rau, bán phở, mót khoai trở thành thủ khoa, á khoa...

Phải nói thật, những ai ở nông thôn thì đều biết chăn trâu, cắt cỏ, hái rau, đi chợ, mót khoai thậm chí hót phân... là chuyện thường tình, bởi ngoài giờ học ra thì phải giúp gia đình. Nhưng đó cũng chỉ là việc phụ giúp cho bố mẹ. Nếu không chọn đúng tấm gương trò nghèo vượt khó thực sự, cứ xoáy vào mấy chuyện nghèo mang tính tượng trưng kể trên thì không đúng thực chất.

3. Có thể trong rất nhiều trường hợp, cũng như thí sinh Hàn Quốc kia, họ bất đắc dĩ bị biến thành một hình mẫu nhân văn do ý đồ của người khác. Suy cho cùng thì chính họ bị thiệt. Ở đời cái gì nên đi cái ấy. Thi cử, thi thố thì phải căn cứ vào tài năng, kiến thức, và hãy tôn vinh họ bằng chính tài năng, kiến thức đó, còn chuyện nghèo khổ, vượt khó như thế nào chỉ là chuyện thứ yếu thôi. Đừng biến cái chính yếu thành cái thứ yếu mà vô hình trung lại đánh giá thấp tài năng của họ.

Chẳng cần tô điểm bằng quá khứ bán kẹo cao su, Choi Sung Bong hát hay, thế thôi.

Nguồn:
Chủ nghĩa nhân văn “cơ hội”





Example

6 comments:

Lana on 22:33 Ngày 29 tháng 07 năm 2011 nói...

Ừa đúng. Sự giản dị có vẻ đẹp riêng, trong sáng. Đâu cần cứ phải tô màu.

LU on 22:40 Ngày 29 tháng 07 năm 2011 nói...

Dạo này có người cầm máy quay film, nên bắt đầu được đọc những bài viết nói về đạo đức truyền hình, chứ hem còn là báo chí nữa nhe.
Chừng nèo anh làm đạo diễn, nhớ cho em xin một vé đóng vai gì cho oai oai một xí, dứt khoát là em ko đóng vai tì nữ hay quân sĩ nhá! ;))

lvu on 00:35 Ngày 30 tháng 07 năm 2011 nói...

Nhưng bài này đa nghi quá. Cậu bé Hàn này nói đúng sự thật là mồ côi, sống 3 năm trong trại, và sau đó có 10 năm lang thang trên đường. Sau đó có được đi học PTTH, chắc do ai nhận nuôi. Câu chuyện vẫn rất cảm động và giọng hát của cậu ta rất hay. Tạo ra hiệu ứng truyền thông là hoàn toàn hiểu được.

An Thảo on 08:14 Ngày 30 tháng 07 năm 2011 nói...

NGHÈO - (bị thành) MỘT GIÁ TRỊ

Em chấp nhận bất kỳ điều gì thuộc về cậu bé này đơn giản vì cậu hát hay. Hì. Mình là thính giả thì mình quan tâm tới đó là đủ. Ai bắt thiên hạ cứ dễ tò mò tạo đất cho mấy vị buôn chữ nó kiếm cơm nhảm quen đời đi.

Trước đó cậu có là kẻ cướp, con của tổng thống hay gì thì cũng OK.

Xà bông! on 08:14 Ngày 30 tháng 07 năm 2011 nói...

"Ở đời cái gì nên đi cái ấy. Thi cử, thi thố thì phải căn cứ vào tài năng, kiến thức, và hãy tôn vinh họ bằng chính tài năng, kiến thức đó, còn chuyện nghèo khổ, vượt khó như thế nào chỉ là chuyện thứ yếu thôi."

Em thích câu này!
:)

O Xuân on 23:28 Ngày 30 tháng 07 năm 2011 nói...

Em không rõ anh post bài ni lên nhưng có đồng quan điểm với tác giả hay không? :-)
Nếu có thì em sẽ vô đây thường vì biết rằng mình chọn đúng nơi để đọc bài và chia sẻ.
Cám ơn anh đã chọn đăng một bài hay.

*Em thích comment của blogger An Thảo.

Đăng nhận xét

 

VMC Copyright © 2009 | Power by Blogger | Template redesigned by Lý Minh Triết